Het leven van de Misantroop doet er niet toe

Publieke debatten laten zich doorgaans kenmerken door een niet al te hoog niveau en een hoge mate van voorspelbaarheid. Vooral de discussie over de verhouding tussen de übermenschen en de labbekakken die er de afgelopen eeuwen met de pet naar hebben gegooid, spant wat dat betreft wel de kroon. Eens in de zoveel tijd blijkt het streven van de Amerikaanse politie de rechtelijke macht te ontlasten te proactief en kunnen dezelfde riedels worden herhaald. Onterechte staande-houdingen, statistieken over wie nou wie vermoordt, relletjes over Johan Dirksens. De gekwetsten en geracimineerden zijn voor kranten en talkshows niet aan te slepen(want daar is zo weinig aandacht voor!!!), de PVV-oom die vindt dat die kk buitenlanders niet moeten zeiken en anders op moeten rotten naar hun eigen land. En tenslotte komt onze grote schizofrene vriend Zwarte Piet om de hoek kijken die wel of niet zwart is, afhankelijk van de verhouding tussen het aantal stukadoors en hoogopgeleide parttime yogadocentes die woonachtig zijn in uw gemeente. Zijn er naar verhouding meer stukadoors, dan loopt Zwarte Piet het gevaar hoogstpersoonlijk in zijn gezicht te worden getrapt door woordkunstenaars, metaforisch dan weliswaar.

 Het ergste fenomeen is toch wel de spierblanke Nederlander, die met gedragen en schuldbewuste klanken in zijn stem op gedempte toon uitlegt dat het voor de pigment uitgedaagde Nederlander absoluut geen pretje is in Nederland. Alles omdat ze denken dat het nodig is bij de gekleurde kleurlingen van kleur met migratie-achtergrond een blankvoetje te halen, terwijl ze prima hun eigen boontjes kunnen doppen. Laat de mensen die racisme ervaren daar gewoon lekker zelf over praten. Dan kunnen de blankjes zich druk maken over hun eigen problemen, zoals gewijzigde vakantieplannen, een veganistisch alternatief voor de ham in blanklofschotel en dus zeg maar een soort van heel erg verschrikkelijke recessie. Dat houdt de zaken mooi overzichtelijk.
De Misantroop ervaart geen racisme en doet er niet aan; hij veracht iedereen evenveel. De Misantroop geeft over alles altijd en overal zijn recalcitrante mening, maar dit onderwerp is zo explosief dat het de potentie heeft reputaties te vernietigen en vriendschappen te verbreken. Aangezien hij niet erg ruim in de vriendschappen zit, houdt hij maar wijselijk zijn mond. Zodra de eens zo trotse negentiende-eeuwse wetenschap ter sprake komt, trekt iedereen zich direct terug op het eigen fort om daar minutieus elk woord op de uiterst gevoelige weegschaal van de belegen woordkeus te leggen. Jaarlijks komen controleurs de weegschalen ijken en worden obscure uitingen per decreet verboden. Want de sollicitant met een exotische achternaam wordt er ontzettend mee geholpen als in het dagelijkse vocabulaire “blank” wordt vervangen door “wit”. Wellicht vindt u dat de Misantroop zich moet uitspreken, dat hij aan de verkeerde kant van de geschiedenis staat: top, u heeft ook een mening. De Misantroop is maar een arme witte provinciaal zonder macht, geld of invloed. Zijn eigen positie in de maatschappij interesseert hem al nauwelijks, laat staan die van anderen.
Zoals het elke keer gaat zijn er na een tijdje genoeg demonstraties en talkshow geweest en wordt het tijd voor de echte revolutie: de geschiedenis moet worden herzien. Standbeelden worden omvergetrokken en het geschiedenisonderwijs moet op de schop, want daar worden allerlei zwarte bladzijdes ‘verzwegen’. De Misantroop heeft ook een duidelijke mening over het geschiedenisonderwijs (véél te weinig aandacht voor Pruisische militaire geschiedenis: geen scholier die mij iets weet te vertellen over de dubbelslag bij Sadowa/Köninggratz). Hij werd door een briefschrijver in de Volkskrant verblankicht van het initiatief “Tien keer meer geschiedenis” op theblackarchives.com. Tegen dit initiatief zal de Misantroop nog een obscure en nodeloze kruistocht opzetten.

Elf keer meer oogkleppen

The black archives heeft een aantal poster gemaakt bij de tien tijdvlakken die gebruikt worden in het geschiedenisonderwijs. Volgens TBA zouden deze tijdvakken zwarte bladzijdes actief verzwijgen, terwijl “niet relevante zaken worden weggelaten” een treffendere manier om het te omschrijven zou zijn. Het betreft hier geschiedenis voor lager en voortgezet onderwijs, van de verstandelijke vermogens van scholieren kan beter niet te veel worden verwacht, om bittere teleurstelling te voorkomen. De Misantroop volgde niet onverdienstelijk geschiedenisonderwijs. Zo had hij het voorrecht om in de zesde klas van het VWO mee te maken dat er werkelijk nog iemand was die niet wist wat de Koude Oorlog was, dat niveau.
Wie na het VWO in een vlaag van verstandsverbijstering besluit een studie geschiedenis te volgen, wordt er al vrij snel op gewezen dat de wereld groter is dan Europa en dat er behoorlijk veel andere geschiedenis bestaat. Mocht je wel slim zijn en een bijvoorbeeld een studie natuurkunde kiezen, dan zal ook blijken dat de zaken niet zo simpel zijn als ze op de middelbare school werden uitgelegd, merkwaardig is dat. Overigens blijkt dat de makers van “tien keer meer geschiedenis” overduidelijk geen bètastudie hebben gevolgd. Ze beginnen de reeks posters namelijk met een nieuw toegevoegd tijdvlak, poster 0; de eerste mensen. Dat maakt dus 10 + 1 = 11 keer meer geschiedenis. Het is ook duidelijk dat de makers van de posters geen talenstudie hebben gevolgd. Aanhalingstekens worden geheel willekeurig gebruikt. Zo is de Sovjet Unie een grootmacht, maar de USA ‘supermacht’ en wat te denken van ‘algemeen’ kiesrecht. Dit zou nog te verklaren zijn als wordt aangenomen dat de makers een hekel hebben aan de VS en het algemeen kiesrecht willen bagatelliseren. Maar op dezelfde poster staat ook bijvoorbeeld ‘duurzaamheid’ als wordt geschreven dat daar een wereldwijd een enorme aandacht voor komt en ook ‘mensenrechten’. Waarom staan die aanhalingstekens daar in godsnaam?
De makers willen vooral het eurocentrisme in het geschiedenisonderwijs aan de kaak stellen. Over eurocentrisme valt het een en ander te zeggen, maar grotendeels is eurocentrisme, om begrip van de wereld te verkrijgen, terecht. De globale overheersing van de westerse wereld in de 19e en 20e eeuw is zo absoluut, dat westerse geschiedenis globale geschiedenis is geworden. Dat wil niet zeggen dat er geen andere geschiedenis bestaat, maar dit zijn in het grotere geheel vaak voetnoten. TBA krast op poster twee bijvoorbeeld “Grieken en Romeinen” door en vervangt het door “eerste beschavingen”. Beide zijn in principe niet onjuist, maar voor het begrip van de geschiedenis is Aristoteles nu eenmaal van groter belang dan een filosoof uit het rijk van de Moche’s (wie kent ze niet), want aan filosofie deden die lui waarschijnlijk niet eens. TBA maakt zich verder ook schuldig aan ‘verzwijgen’ als het gaat om bijvoorbeeld techniek. De industriële revolutie in de 19e eeuw moet plaatsmaken voor “emancipatie en onderdrukking” en de digitale revolutie voor “globalisering en mensenrechten”. Mag allemaal natuurlijk, ieder zijn unieke eigen perspectiefje, maar techniek is tamelijk belangrijk geweest en eerder de aanjager van sociale processen dan andersom. Hongersnoden bijvoorbeeld zouden nooit zijn teruggedrongen zonder kunstmest, terwijl uit hongersnoden niet zelden grote revoluties ontstaan.
Geschiedenis verwordt aan de andere kant te vaak tot een verplaswedstrijdje; wie heeft de meest grootse geschiedenis. Dan gaat Chierry weer bloemetjes leggen bij een standbeeld van een tamelijk onzinnig historisch figuur of moeten en masse twee minuten de muil dicht worden gehouden op 4 mei, alsof mensen die het niet hebben meegemaakt ook maar iets te maken hebben met gebeurtenissen uit het verleden. Het hart van de Misantroop gaat onterecht sneller en trotser kloppen als hij iets leest over de Republiek, terwijl zijn eigen daden gering zijn. Een kantoorbaan, een eenvoudig leventje, een aantal kleine slechte daden, een aantal goede. Maar omdat honderden jaren geleden admiraal de Ruyter het succesvol opnam tegen de Engelse vloot wordt zijn eigen gevoel van onbeduidendheid minder. Zie hier het werkelijke probleem van de geschiedenis, het ontlenen van status en eigenwaarde aan anderen die geografisch op ongeveer dezelfde plek leefden. Dat lijkt verdomd veel op het mechanisme van eigenwaarde halen uit het behoren tot een groep met dezelfde huiskleur. Dit misantropenleven doet er niet toe, daar kunnen admiraal de Ruyter noch andere lieden met huidtype drie iets aan veranderen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *